Cơ hội cho Việt Nam khi xe Trung Quốc sắp mất lợi thế cạnh tranh lớn nhất

Chỉ trong vòng một thập kỷ, Trung Quốc đã biến thành biểu tượng của cuộc cách mạng xe điện toàn cầu với hàng chục tỷ đô la Mỹ được đầu tư hỗ trợ cho ngành công nghiệp này. Tuy nhiên, trong bối cảnh chính quyền Bắc Kinh quyết định loại bỏ ưu đãi cho xe năng lượng mới, những cơ hội đang mở ra cho Việt Nam khi nước này dần hoàn thiện nền tảng hạ tầng cho xu hướng sử dụng xe điện.

Sự chuyển mình của ngành công nghiệp xe điện Trung Quốc

Ngành công nghiệp xe điện tại Trung Quốc đã phát triển mạnh mẽ nhờ vào hàng ngàn dự án và chính sách khuyến khích từ chính phủ. Trong giai đoạn 2009-2022, Trung Quốc đã đầu tư hơn 200 tỷ USD cho các gói trợ giá, hoàn thuế và hỗ trợ tín dụng cho ngành xe điện. Tuy nhiên, trong kế hoạch phát triển 5 năm mới cho giai đoạn 2026-2030, Bắc Kinh đã quyết định không đưa xe điện vào danh sách các ngành công nghiệp chiến lược. Đây là một sự thay đổi lớn trong chính sách, phản ánh rằng xe điện Trung Quốc đã không còn cần được ưu tiên và hỗ trợ từ chính phủ.

Giới chuyên gia cho rằng động thái này cho thấy dấu hiệu lớn về sự suy giảm lợi thế cạnh tranh của xe điện Trung Quốc. Dan Wang, Giám đốc khu vực Trung Quốc của Eurasia Group nhận xét đây là “sự thừa nhận chính thức rằng xe điện Trung Quốc không còn cần ưu tiên nữa”. Thực tế, ngành công nghiệp này đang phải đối mặt với hiện tượng cung vượt cầu, khi thị trường nội địa đang dần bão hòa.

Sự bão hòa của thị trường nội địa

Năm 2024, xe điện đã chiếm hơn 50% tổng doanh số ô tô bán ra tại Trung Quốc. Mặc dù đây là một thành tích ấn tượng, nhưng thực tế lại cho thấy thị trường đang rơi vào tình trạng dư cung nghiêm trọng. Theo Nikkei Asia, tổng công suất sản xuất xe điện của Trung Quốc đã lên tới hơn 20 triệu xe một năm, trong khi nhu cầu chỉ khoảng 11 đến 12 triệu chiếc. Điều này buộc các nhà sản xuất phải xuất khẩu hàng triệu xe dư thừa ra nước ngoài.

Đứng trước tình trạng này, nhiều nhà sản xuất ô tô nhỏ và vừa không thể vượt qua cơn khủng hoảng khi chính sách hỗ trợ bị cắt giảm. Hàng loạt thương hiệu xe điện đã phải dừng hoạt động hoặc sáp nhập, cho thấy thị trường Trung Quốc đang trải qua một giai đoạn thanh lọc khốc liệt.

Sự cạnh tranh gay gắt từ thị trường quốc tế

Xu hướng “xuất khẩu” trở thành giải pháp cho các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc. Tuy nhiên, việc cạnh tranh trên thị trường quốc tế đang trở nên khó khăn hơn. Liên minh châu Âu đã mở điều tra chống trợ cấp và áp mức thuế bổ sung cho xe điện Trung Quốc, điều này càng làm cho việc xuất khẩu trở nên khó khăn. Mỹ cũng không đứng ngoài cuộc khi tăng thuế nhập khẩu lên gấp đôi đối với các dòng xe điện của Trung Quốc.

Khi hai thị trường lớn nhất thế giới này đóng cửa, những chiếc xe điện vượt sản xuất từ Trung Quốc sẽ phải tìm đường đến các thị trường mới nổi, trong đó có Đông Nam Á và Việt Nam.

Việt Nam: Cơ hội từ cạnh tranh suy giảm

Trong bối cảnh Trung Quốc chậm lại, Việt Nam lại nổi lên như một điểm sáng mới về hạ tầng cho xe điện. Đến năm 2025, hệ thống hạ tầng sạc điện của Việt Nam dự kiến sẽ vượt mốc 150.000 cổng sạc rộng rãi khắp 34 tỉnh thành. Đây là mật độ trạm sạc trên đầu người cao nhất Đông Nam Á.

VinFast đang dẫn đầu trong việc xây dựng hệ sinh thái cho xe điện, không chỉ dừng lại ở sản phẩm mà còn phát triển mạnh mẽ về dịch vụ và hạ tầng hỗ trợ. Hầu hết các thương hiệu xe Trung Quốc xuất khẩu sang Việt Nam phần lớn mang xe sang và không đi kèm với hệ thống sạc cũng như dịch vụ hỗ trợ đồng bộ.

Hành trình vươn tới một nền tảng bền vững

Việt Nam hiện đang ở vị trí thuận lợi khi phát triển hạ tầng sạc. Hạ tầng không chỉ đạt tiêu chuẩn mà còn dễ dàng tiếp cận và phù hợp với nhu cầu người tiêu dùng. Điều này chứng tỏ rằng một hệ thống hạ tầng bền vững tạo ra niềm tin lớn hơn cho người tiêu dùng.

Đồng thời, sự chủ động trong việc phát triển công nghệ và dịch vụ là yếu tố quyết định giúp Việt Nam vươn lên trong cuộc đua điện hóa. Các chính sách hỗ trợ xe điện nội địa đang đi theo chiều hướng ổn định và không phụ thuộc vào trợ cấp, tập trung vào tiêu chí tiện ích thực tế.

Cạnh tranh về trải nghiệm dịch vụ

Ngành xe điện không chỉ là cuộc đua về sản lượng hay thị phần, mà còn là cuộc chiến về niềm tin và trải nghiệm người dùng. Ai mang đến nhiều giá trị và sự tiện lợi hơn cho khách hàng sẽ lôi kéo được họ. Việt Nam đang có những lợi thế chính trong việc phát triển mạnh hạ tầng và dịch vụ nhằm hỗ trợ người dùng trong việc sử dụng xe điện.

Khi mà hàng triệu xe điện của Trung Quốc phải tìm kiếm các thị trường xuất khẩu, Việt Nam lại mở ra cơ hội để trở thành một hình mẫu cho khu vực Đông Nam Á trong lĩnh vực điện hóa.

Tóm lại

Sự ngược dòng trong sự phát triển của ngành công nghiệp xe điện tại Trung Quốc đang mở ra cơ hội lớn cho Việt Nam, nơi mà các chính sách hợp lý và hạ tầng tiên tiến đang được xây dựng. Khi cuộc chơi toàn cầu dịch chuyển, Việt Nam không chỉ là người quan sát mà hoàn toàn có thể trở thành hình mẫu cho sự phát triển bền vững trong lĩnh vực xe điện, nơi mà niềm tin và dịch vụ được đặt lên hàng đầu.

Ngoài ra, anh/chị có thể cập nhật thêm các mẫu xe mới nhât tại fanpage Giá xe 24h và instagram @giaxe24hvn. anh/chị vui lòng truy cập website giaxe24h.com.vn để biết thêm thông tin chi tiết.