Chính quyền Mỹ hủy quy định chuẩn nhiên liệu ưu ái xe điện

Chính quyền Mỹ vừa tuyên bố hủy bỏ một quy định được cho là đã thổi phồng lợi ích tiết kiệm nhiên liệu của xe điện, qua đó giúp các hãng xe dễ dàng đáp ứng tiêu chuẩn tiết kiệm nhiên liệu liên bang.

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa tuyên bố hủy bỏ một quy định được cho là đã thổi phồng lợi ích tiết kiệm nhiên liệu của xe điện, qua đó giúp các hãng xe dễ dàng đáp ứng tiêu chuẩn tiết kiệm nhiên liệu liên bang.

Chính quyền Mỹ hủy quy định chuẩn nhiên liệu ưu ái xe điện

Bộ Năng lượng Mỹ (DOE) cho biết sẽ loại bỏ điều khoản “fuel content factor” (hệ số quy đổi nhiên liệu) khỏi công thức tính mức tiêu thụ nhiên liệu. Điều khoản này trước đây cho phép quy đổi điện năng sang mức tương đương xăng với hệ số có lợi cho EV, từ đó giúp nâng cao đáng kể chỉ số tiết kiệm nhiên liệu trung bình của toàn bộ danh mục sản phẩm một hãng xe.

Chính quyền Mỹ chính thức hủy bỏ điều khoản về “hệ số quy đổi nhiên liệu”, vốn là một quy định ưu ái cho xe điện khiến chỉ số tiết kiệm nhiên liệu trung bình của toàn bộ danh mục sản phẩm một hãng xe.

Theo DOE, sau một phán quyết của tòa phúc thẩm hồi tháng 9/2025, cơ quan này kết luận rằng “hệ số quy đổi nhiên liệu” là “trái luật” và sẽ ban hành quy định nhằm loại bỏ ngay lập tức yếu tố này khỏi các phép tính tiêu chuẩn. DOE cũng cho biết sẽ đề xuất thêm các sửa đổi khác trong thời gian tới.

Trong nhiều năm, các tổ chức môi trường đã chỉ trích cách tính của DOE vì gán cho xe điện mức tiêu thụ nhiên liệu “phi thực tế cao”, từ đó được sử dụng để tính mức trung bình toàn đội xe theo quy định của Chương trình Tiết kiệm Nhiên liệu Doanh nghiệp Liên bang (Corporate Average Fuel Economy – CAFE).

Tiếp nối chính sách từ chính quyền Biden

Dưới thời cựu Tổng thống Joe Biden, chính quyền từng đề xuất loại bỏ “hệ số quy đổi nhiên liệu” kể từ năm 2027. Nếu áp dụng, giá trị tuân thủ tiêu chuẩn của xe điện sẽ giảm khoảng 70%. Trước sức ép từ các hãng xe, DOE vào năm 2024 đã quyết định loại bỏ dần hệ số này đến năm 2030 thay vì cắt bỏ ngay lập tức.

Chỉ số này đã được chính phủ của cựu Tổng thống Biden đề xuất thay đổi, và đã chính thức được Bộ Năng lượng Mỹ dưới thời Tổng thống Trump hủy bỏ.

Các nhà sản xuất ôtô từng lưu ý rằng “hệ số quy đổi nhiên liệu” khiến mức tiết kiệm nhiên liệu được ghi nhận cao gấp khoảng 7 lần so với cách tính chỉ dựa trên hàm lượng năng lượng tương đương xăng của điện do chính DOE xác định.

Các nhóm môi trường thời điểm đó đã thúc giục sửa đổi cách tính quãng đường của EV, lập luận rằng việc “gán giá trị tiết kiệm nhiên liệu quá cao cho xe điện đồng nghĩa chỉ cần một số lượng EV tương đối nhỏ cũng đủ để đảm bảo tuân thủ về mặt toán học, mà không cần cải thiện đáng kể mức tiêu thụ nhiên liệu thực tế của toàn bộ đội xe”.

Đề xuất nới lỏng tiêu chuẩn tiết kiệm nhiên liệu

Vào tháng 12/2025, chính quyền Mỹ đề xuất cắt giảm mạnh yêu cầu tiết kiệm nhiên liệu, nhằm tạo điều kiện cho các hãng xe bán nhiều mẫu xe chạy xăng hơn. Cơ quan An toàn Giao thông Đường bộ Quốc gia Mỹ (NHTSA) đề xuất hạ đáng kể yêu cầu trung bình giai đoạn đời xe từ 2022 đến 2031, đặt mục tiêu đạt 14,7 km/L vào năm 2031, thay vì mức 21,4 km/L như quy định trước đó.

Ngoài ra, các cơ quan chức năng Mỹ cũng đề xuất việc nới lỏng tiêu chuẩn tiết kiệm nhiên liệu, mở đường cho các hãng xe quay về công nghệ động cơ đốt trong mà khách hàng đang mong mỏi suốt thời gian qua.

Năm ngoái, ông Trump cũng đã ký ban hành luật chấm dứt các khoản phạt liên quan đến việc không đạt chuẩn tiết kiệm nhiên liệu đối với các hãng xe. NHTSA cho biết các nhà sản xuất sẽ không phải đối mặt với bất kỳ khoản tiền phạt nào kể từ đời xe 2022. Tuy nhiên, nhiều hãng xe vẫn lo ngại rằng một chính quyền tương lai có thể khôi phục lại các chế tài này.

Kể từ khi trở lại nắm quyền, Tổng thống Trump đã triển khai hàng loạt biện pháp cân bằng giữa hai loại động cơ đốt trong và động cơ thuần điện, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các mẫu xe sử dụng động cơ đốt trong truyền thống thay vì các chính sách thiên vị cho EV như dưới thời ông Biden.

Việc hủy bỏ “hệ số quy đổi nhiên liệu” khiến các hãng xe phải điều chỉnh lại chiến lược sản phẩm trong những năm tới, đồng thời mang đến cơ hội cho khách hàng sở hữu xe xăng với mức giá hợp lý hơn.

Việc hủy bỏ “hệ số quy đổi nhiên liệu” được xem là bước đi quan trọng trong chiến lược đó, khi nó trực tiếp làm giảm lợi thế tuân thủ tiêu chuẩn nhiên liệu của xe điện và có thể khiến các hãng xe phải điều chỉnh lại chiến lược sản phẩm trong những năm tới. Đề xuất nới lỏng tiêu chuẩn tiết kiệm nhiên liệu của chính quyền Mỹ đã gây ra nhiều tranh cãi và phản đối từ phía các nhóm môi trường. Các nhà bảo vệ môi trường lên tiếng chỉ trích rằng việc giảm yêu cầu tiết kiệm nhiên liệu có thể đẩy lùi các nỗ lực hạn chế biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường. Đồng thời, việc khuyến khích sử dụng xe chạy xăng hơn cũng đang gây lo ngại về tác động tiêu cực đến môi trường và sức khỏe con người. Cần có sự cân nhắc kỹ lưỡng và đánh giá toàn diện về tác động của các chính sách này đến môi trường và xã hội trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.